Từ năm học mới, việc cho con theo học tại các trường phổ thông của Nga sẽ không còn đơn thuần là câu chuyện chuẩn bị hồ sơ nhập học hay tìm một ngôi trường phù hợp. Đối với hàng chục nghìn gia đình nước ngoài, trong đó có cộng đồng người Việt đang sinh sống tại Nga, năng lực tiếng Nga và tình trạng cư trú hợp pháp của trẻ đang trở thành hai điều kiện bắt buộc phải đáp ứng đồng thời nếu muốn được tiếp nhận vào hệ thống giáo dục phổ thông.

Quy định kiểm tra trình độ tiếng Nga đối với trẻ em là công dân nước ngoài đã được Nga áp dụng từ tháng 4/2025. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, cơ chế kiểm soát được siết chặt hơn khi dữ liệu giữa cơ quan giáo dục và Bộ Nội vụ Nga bắt đầu được kết nối trực tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc mọi thông tin về nhập học, đăng ký cư trú và tình trạng di trú của học sinh nước ngoài đều có thể được đối chiếu tự động trên hệ thống nhà nước.
Không chỉ kiểm tra trình độ tiếng Nga
Nhiều phụ huynh thường cho rằng chỉ cần con giao tiếp tốt bằng tiếng Nga là có thể nhập học bình thường. Trên thực tế, quy định hiện hành yêu cầu trẻ em nước ngoài phải đáp ứng đồng thời hai điều kiện: có quyền cư trú hợp pháp tại Nga và đạt trình độ tiếng Nga phù hợp với chương trình học dự kiến theo học.
Nói cách khác, một học sinh có khả năng sử dụng tiếng Nga tốt nhưng hồ sơ cư trú chưa hợp lệ vẫn có thể bị từ chối tiếp nhận. Ngược lại, việc có đầy đủ giấy tờ di trú cũng không giúp học sinh được miễn kiểm tra ngôn ngữ.
Theo quy trình hiện nay, phụ huynh phải nộp hồ sơ cho trường trước. Chỉ khi nhà trường xác nhận hồ sơ hợp lệ, học sinh mới được giới thiệu đến cơ sở được chỉ định để tham gia kiểm tra tiếng Nga.
Điều gì thay đổi từ năm 2026?
Thay đổi đáng chú ý nhất không nằm ở nội dung bài kiểm tra mà ở cách các cơ quan nhà nước kiểm tra thông tin.
Theo Luật Liên bang số 314-FZ, có hiệu lực từ ngày 28/1/2026, cơ quan giáo dục và Bộ Nội vụ Nga sẽ trao đổi dữ liệu điện tử liên quan đến học sinh nước ngoài. Thông tin về kết quả kiểm tra tiếng Nga, việc nhập học, chuyển trường hoặc thôi học sẽ được đối chiếu với dữ liệu đăng ký cư trú và hồ sơ di trú.
Trong thực tế, nhiều hồ sơ của người nước ngoài thường gặp các lỗi tưởng chừng nhỏ như bản dịch ghi khác cách viết họ tên trong hộ chiếu, địa chỉ đăng ký cư trú không trùng khớp hoặc giấy tờ đã hết hạn nhưng chưa được cập nhật. Trước đây, những sai sót này có thể được bổ sung trong quá trình xét hồ sơ. Tuy nhiên, khi dữ liệu được đối chiếu tự động, các trường hợp không thống nhất có nguy cơ bị kéo dài thời gian xử lý hoặc phải xác minh bổ sung.
Đối với các gia đình chuẩn bị cho con nhập học lần đầu tại Nga, đây là điểm cần đặc biệt lưu ý.

Bài kiểm tra trình độ tiếng Nga diễn ra như thế nào?
Một trong những câu hỏi được nhiều phụ huynh quan tâm là liệu trẻ có phải thi tiếng Nga như một kỳ thi tuyển sinh hay không.
Theo quy định, việc đánh giá được tổ chức miễn phí tại các cơ sở giáo dục do chính quyền địa phương chỉ định. Nội dung kiểm tra được xây dựng theo từng cấp học.
Đối với học sinh vào lớp 1, bài đánh giá chủ yếu tập trung vào khả năng nghe hiểu và giao tiếp bằng lời nói. Từ lớp 2 trở lên, học sinh thường phải thực hiện cả phần nói và phần viết để đánh giá khả năng sử dụng tiếng Nga trong môi trường học tập thực tế.
Nếu chưa đạt yêu cầu, học sinh sẽ chưa được tiếp nhận vào lớp đăng ký tại thời điểm đó. Tuy nhiên, gia đình có thể cho trẻ tham gia các chương trình bổ trợ tiếng Nga và đăng ký kiểm tra lại sau thời gian tối thiểu theo quy định.
Người Việt tại Nga cần chuẩn bị gì?
Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống tại Nga, đặc biệt là các gia đình có con chuẩn bị vào lớp 1 hoặc mới sang Nga theo diện đoàn tụ gia đình, lao động hoặc định cư, việc chuẩn bị hồ sơ từ sớm sẽ giúp tránh nhiều rủi ro không đáng có.
Các chuyên gia tư vấn di trú khuyến nghị phụ huynh nên rà soát kỹ toàn bộ giấy tờ liên quan đến trẻ trước khi nộp hồ sơ nhập học, bảo đảm thông tin trên hộ chiếu, giấy khai sinh, bản dịch công chứng và giấy đăng ký cư trú hoàn toàn thống nhất.
Song song với đó, việc cho trẻ làm quen với môi trường tiếng Nga từ sớm không chỉ giúp vượt qua bài kiểm tra đầu vào mà còn tạo nền tảng để hòa nhập thuận lợi với chương trình học chính thức.
Trong bối cảnh Nga tăng cường quản lý người nước ngoài bằng các hệ thống dữ liệu liên thông, việc chuẩn bị đầy đủ cả hồ sơ pháp lý lẫn năng lực ngôn ngữ đang trở thành điều kiện quan trọng để trẻ em nước ngoài có thể tiếp cận giáo dục phổ thông một cách thuận lợi và đúng quy định.
Theo incentra.net
Các tin khác